0-dars · 한글 Hangul · Oʻqish va talaffuz · tanishuv
9 qadamda hangul
- barcha unli va undoshlarni oʻqish va talaffuz qilish
- oddiy, nafasli va taranglashgan tovushlarni farqlash (가 · 카 · 까)
- oxirgi undoshlarni va tovushlarning bogʻlanishini oʻqish
- ilk hurmat va samimiy iboralarimni ishlatish
한글 jadvali
Atigi 24 ta asosiy harf bilan koreyschadagi har qanday boʻgʻinni yoza olasan. Mana 190 ta undosh + unli birikmasi: nuqtali katakchani bos va eshit.
Biz 0-daraja uchun eng koʻp ishlatiladigan va zarur boʻgʻinlarni tanladik: ularda nuqta va audio bor. Qolganlari ham xuddi shu qoidalar bilan oʻqiladi.
| ㅏ | ㅑ | ㅓ | ㅕ | ㅗ | ㅛ | ㅜ | ㅠ | ㅡ | ㅣ | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ㄱ | 가 | 갸 | 거 | 겨 | 고 | 교 | 구 | 규 | 그 | 기 |
| ㄴ | 나 | 냐 | 너 | 녀 | 노 | 뇨 | 누 | 뉴 | 느 | 니 |
| ㄷ | 다 | 댜 | 더 | 뎌 | 도 | 됴 | 두 | 듀 | 드 | 디 |
| ㄹ | 라 | 랴 | 러 | 려 | 로 | 료 | 루 | 류 | 르 | 리 |
| ㅁ | 마 | 먀 | 머 | 며 | 모 | 묘 | 무 | 뮤 | 므 | 미 |
| ㅂ | 바 | 뱌 | 버 | 벼 | 보 | 뵤 | 부 | 뷰 | 브 | 비 |
| ㅅ | 사 | 샤 | 서 | 셔 | 소 | 쇼 | 수 | 슈 | 스 | 시 |
| ㅇ | 아 | 야 | 어 | 여 | 오 | 요 | 우 | 유 | 으 | 이 |
| ㅈ | 자 | 쟈 | 저 | 져 | 조 | 죠 | 주 | 쥬 | 즈 | 지 |
| ㅊ | 차 | 챠 | 처 | 쳐 | 초 | 쵸 | 추 | 츄 | 츠 | 치 |
| ㅋ | 카 | 캬 | 커 | 켜 | 코 | 쿄 | 쿠 | 큐 | 크 | 키 |
| ㅌ | 타 | 탸 | 터 | 텨 | 토 | 툐 | 투 | 튜 | 트 | 티 |
| ㅍ | 파 | 퍄 | 퍼 | 펴 | 포 | 표 | 푸 | 퓨 | 프 | 피 |
| ㅎ | 하 | 햐 | 허 | 혀 | 호 | 효 | 후 | 휴 | 흐 | 히 |
| ㄲ | 까 | 꺄 | 꺼 | 껴 | 꼬 | 꾜 | 꾸 | 뀨 | 끄 | 끼 |
| ㄸ | 따 | 땨 | 떠 | 뗘 | 또 | 뚀 | 뚜 | 뜌 | 뜨 | 띠 |
| ㅃ | 빠 | 뺘 | 뻐 | 뼈 | 뽀 | 뾰 | 뿌 | 쀼 | 쁘 | 삐 |
| ㅆ | 싸 | 쌰 | 써 | 쎠 | 쏘 | 쑈 | 쑤 | 쓔 | 쓰 | 씨 |
| ㅉ | 짜 | 쨔 | 쩌 | 쪄 | 쪼 | 쬬 | 쭈 | 쮸 | 쯔 | 찌 |
11 sahifa: ustidan yuritiladigan harflar, boʻgʻin jadvali, koʻchirib yoziladigan soʻzlar.
0 · Hangul 3 ta gʻoyada
| Asos | + bitta chiziq | + yana bittasi |
|---|---|---|
| ㄱ | ㅋ | |
| ㄴ | ㄷ | ㅌ |
| ㅁ | ㅂ | ㅍ |
| ㅅ | ㅈ | ㅊ |
| ㅇ | ㅎ |
1 · Asosiy unlilar (기본 모음)
Talaffuz qilinmaydigan ㅇ shunchaki joy egallaydi: 아 = ㅏ.
| Unli | Qanday aytiladi |
|---|---|
| ㅏ | Keng ochilgan “a”, xuddi ota soʻzidagidek. |
| ㅓ | Juda ochiq tovush, lablar boʻsh va yumaloqlanmagan. ona soʻzidagi “o”ni lablarni yumaloqlamasdan, jagʻni biroz pastroq tushirib aytgandek boʻladi — lablarni oldinga choʻzma. |
| ㅗ | Sof “oʻ”, lablar yaxshi yumaloqlangan, xuddi oʻn soʻzidagidek. |
| ㅜ | “u”, lablar yumaloqlangan va oldinga choʻzilgan. |
| ㅡ | Bu tovush oʻzbek tilida aniq yoʻq: lablar “i” dagidek choʻzilgan, lekin til orqada qoladi. “qiz” soʻzidagi “i”ga biroz oʻxshaydi, yoki “u”ni lablarni yumaloqlamasdan, jilmayib aytgandek. |
| ㅣ | “i”, xuddi bir soʻzidagidek. |
| ㅐ · ㅔ | “men” soʻzidagi “e”ga oʻxshaydi, biroz ochiqroq. Hozirgi Seul koreyschasida ikkalasi deyarli bir xil aytiladi: ularni yozuvda farqlaysan. |
다니엘: 어 bilan 오 ni qanday farqlayman?
미나: Lablarimga qara: 오 uchun ularni kichkina aylana qilib yumaloqlayman. 어 uchun esa ochiq va boʻsh qoldiraman.
어 ni “oʻ” deb aytib, 오 bilan adashtirib yuborish oson. 어 uchun ogʻzingni ochiq, lablaringni boʻsh tut.
Ilk soʻzlar
Oʻxshash unlilar
ㅓ/ㅗ va ㅡ/ㅜ faqat lab shakli bilan farq qiladi: ㅗ va ㅜ da yumaloq, ㅓ va ㅡ da choʻzilgan.
✏️ Mashq
✏️ Tingla va tanla
Tingla, soʻng eshitganingni bos.
✏️ Oʻxshash unlilar
Diqqat bilan tingla: bir-biriga oʻxshash 2 ta tovush.
✏️ Moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
2 · Asosiy undoshlar (기본 자음)
Undoshlar ogʻizning qayerida hosil boʻlishiga qarab guruhlanadi: ularning shakli ham aynan shuni chizadi.
| Undosh | Bilib qoʻy |
|---|---|
| ㄱ ㄷ ㅂ ㅈ | Oddiy (yumshoq). Soʻz boshida deyarli k, t, p, ch kabi eshitiladi; ikki unli orasida esa g, d, b, j kabi. 고기 soʻzida birinchi ㄱ “k”ga moyil, ikkinchisi esa haqiqiy “g”. |
| ㄹ | Ikki unli orasida juda yengil “r” (til tanglayga bir marta tegadi, oʻzbekcha “r”dan ancha yengilroq); boʻgʻin oxirida esa “l”. |
| ㅅ | “s”; ㅣ dan oldin “sh”ga aylanadi: 시 deyarli “shi” kabi eshitiladi. |
| ㅇ | Boʻgʻin boshida talaffuz qilinmaydi (unli uchun shunchaki joy egallaydi); boʻgʻin oxirida esa tong soʻzidagi “ng” kabi. |
| ㄴ ㅁ | Xuddi oʻzbekcha “n” va “m” kabi. |
Undoshlarning nomlari
Boʻgʻinlar
Soʻzlar
✏️ Mashq
✏️ Tingla va tanla
Tingla, soʻng eshitganingni bos.
✏️ Soʻzni tuz
Tingla, soʻng har bir boʻgʻinni tuz: bitta undosh, bitta unli, keyin “Boʻgʻinni tekshirish”.
✏️ Soʻzni yigʻ
Tingla, soʻng boʻgʻinlarni tartib bilan bos.
✏️ Moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
✏️ Undosh × unli jadvali
Har bir boʻgʻinni topishga harakat qil, soʻng katakchani bos: u ochiladi va sen uni eshitasan.
3 · Nafasli (aspiratsiyali) undoshlar (거센소리 = 격음) va ㅎ
메이: Nafasli undosh nima?
철수: Uni shamni puflab oʻchirayotgandek, aniq havo chiqarib aytasan. Harfdagi qoʻshimcha chiziq (ㄱ → ㅋ) aynan shu havoni bildiradi.
Salom, men Hoyaman! Bu mashq uchun oddiy bir usul bor. Bitta yupqa salfetkani (bir qavat) ogʻzingdan 5 sm narida ushlab tur. 가, keyin 카, keyin 까 de. Salfetkaga qara.
👩🏫 Ustozingdan bir soʻz: darsda oʻquvchilarim koʻpincha salfetka qimirlaganini koʻrgandagina 달 va 탈 orasidagi farqni nihoyat eshitishadi.
| 평음 예사소리 · oddiy deyarli qimirlamaydi | 격음 거센소리 · nafasli aniq qimirlaydi | 경음 된소리 · taranglashgan qimirlamaydi |
|---|---|---|
| 가 | 카 | 까 |
| 바리mashq soʻzi* | 파리pashsha · Parij | 빠리Parij (soʻzlashuvda) |
| 달oy | 탈niqob | 딸qiz (farzand) |
| 방xona | 팡“bang!” (tovush)* | 빵non |
* 바리 va 팡 kundalik soʻzlar emas: ularni bu yerda faqat qulogʻingni uch tovushni farqlashga oʻrgatish uchun qoldirdik.
Oʻzbek tilida soʻzlashuvchilarga maslahat: oʻzbekcha soʻz boshidagi p, t, k da ham biroz havo chiqadi, shuning uchun “pul” dagi “p” 파 ga yaqin. Qiyini — 빠: havo umuman chiqmaydi, tomoqni qisib aytiladi.
✏️ Mashq
✏️ Oddiymi yoki nafasli? (soʻz ichida)
Soʻzni tingla, soʻng toʻgʻri yozilishini tanla: havo chiqarib (nafasli) yoki havosiz.
✏️ Soʻzni yigʻ
Tingla, soʻng boʻgʻinlarni tartib bilan bos.
✏️ Moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
✏️ Nafasli undoshlar jadvali
Topishga harakat qil, soʻng eshitish uchun katakchani bos.
4 · Taranglashgan undoshlar (된소리 = 경음)
다니엘: Taranglashgan undoshlar-chi?
미나: Tomogʻingni qisib, havoni bir lahza ushlab turasan, keyin havo chiqarmay qoʻyib yuborasan. Ovozing biroz balandroqdan boshlanadi. Ikkilangan harf (ㄱ → ㄲ) shu kuchni koʻrsatadi.
Oddiy, nafasli, taranglashgan (평음 – 격음 – 경음)
Yana men, Hoya! Sinovni 가, 카, 까 bilan yana bir bor qil. Bu safar taranglashganiga diqqat bilan qara: salfetka qimirlamaydi, tomogʻing esa qisiladi.
| 평음 예사소리 · oddiy deyarli qimirlamaydi | 격음 거센소리 · nafasli aniq qimirlaydi | 경음 된소리 · taranglashgan qimirlamaydi |
|---|---|---|
| 가 | 카 | 까 |
| 바리mashq soʻzi* | 파리pashsha · Parij | 빠리Parij (soʻzlashuvda) |
| 달oy | 탈niqob | 딸qiz (farzand) |
| 방xona | 팡“bang!” (tovush)* | 빵non |
* 바리 va 팡 kundalik soʻzlar emas: ularni bu yerda faqat qulogʻingni uch tovushni farqlashga oʻrgatish uchun qoldirdik.
Bu nega muhim? Bitta tovush butun soʻzni oʻzgartiradi. Novvoyxonada 빵 oʻrniga 방 desang, sen… xona soʻragan boʻlasan!
Ikkinchi belgi: ovoz balandligi. 평음 pastroqdan boshlanadi; 경음 va 격음 esa balandroqdan.
✏️ Mashq
✏️ Oddiy, nafasli yoki taranglashgan? (soʻz ichida)
Soʻzni tingla, soʻng 3 tadan toʻgʻri yozilishini tanla.
✏️ Soʻzni tuz
Tingla, soʻng har bir boʻgʻinni tuz: bitta undosh, bitta unli, keyin “Boʻgʻinni tekshirish”.
✏️ Moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
5 · Diftonglar 1 (이중 모음 1)
| Formula | Natija |
|---|---|
| ㅣ + ㅏ | ㅑ (ya) |
| ㅣ + ㅓ | ㅕ (yo, ochiq) |
| ㅣ + ㅗ | ㅛ (yoʻ) |
| ㅣ + ㅜ | ㅠ (yu) |
| ㅣ + ㅐ | ㅒ (ye) |
| ㅣ + ㅔ | ㅖ (ye) |
✏️ Mashq
✏️ Tingla va tanla
Tingla, soʻng eshitganingni bos.
✏️ Soʻzni yigʻ
Tingla, soʻng boʻgʻinlarni tartib bilan bos.
✏️ Moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
6 · Diftonglar 2 (이중 모음 2)
| Formula | Natija |
|---|---|
| ㅗ + ㅏ | ㅘ (ua) |
| ㅗ + ㅐ | ㅙ (ue) |
| ㅗ + ㅣ | ㅚ (ue) |
| ㅜ + ㅓ | ㅝ (uo) |
| ㅜ + ㅔ | ㅞ (ue) |
| ㅜ + ㅣ | ㅟ (ui) |
| ㅡ + ㅣ | ㅢ (ı-i) |
메이: ㅢ doim bir xil aytiladimi?
철수: Yoʻq, uch holat bor. Soʻz boshida: [의] (의자). Undoshdan keyin: [이] (희망 [히망] deb aytiladi). “-ning” maʼnosidagi 의 esa: koʻpincha [에] (우리의 → [우리에]).
✏️ Mashq
✏️ Tingla va tanla
Tingla, soʻng eshitganingni bos.
✏️ Soʻzni yigʻ
Tingla, soʻng boʻgʻinlarni tartib bilan bos.
✏️ Moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
7 · Oxirgi undoshlar (받침): 7 ta tovush
Boʻgʻin oxirida koʻp undoshlar yozilishi mumkin, lekin faqat 7 ta tovush eshitiladi. Bu yerda [ ] qavslar talaffuz yozilishdan farq qilganda uni koʻrsatadi.
받침 sifatida ㄱ ㄲ ㅋ [ㄱ] deb talaffuz qilinadi
받침 sifatida ㄴ [ㄴ] deb talaffuz qilinadi
받침 sifatida ㄷ ㅅ ㅆ ㅈ ㅊ ㅌ ㅎ [ㄷ] deb talaffuz qilinadi
받침 sifatida ㄹ [ㄹ] deb talaffuz qilinadi
받침 sifatida ㅁ [ㅁ] deb talaffuz qilinadi
받침 sifatida ㅂ ㅍ [ㅂ] deb talaffuz qilinadi
받침 sifatida ㅇ [ㅇ] deb talaffuz qilinadi
✏️ Mashq
✏️ Qaysi oxirgi tovush?
Soʻzga qara, uni tingla, soʻng 받침 tovushini tanla.
✏️ Oʻqi, keyin tekshir
Soʻzni ovoz chiqarib oʻqi, soʻng talaffuzni ochib tingla.
✏️ Soʻzni tuz
Tingla, soʻng har bir boʻgʻinni 받침 i bilan birga tuz.
✏️ Moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
8 · Qoʻsh oxirgi undoshlar (겹받침)
다니엘: Pastda ikkita undosh. Qaysi birini aytamiz?
미나: Odatda birinchisini: 값 [갑], 앉다 [안따], 넓다 [널따]. Lekin ㄺ, ㄻ, ㄿ da ikkinchisini: 닭 [닥], 삶 [삼].
밟다 [밥따] deb aytiladi, 넓다 esa [널따] deb.
✏️ Mashq
✏️ Qaysi undosh aytiladi?
Soʻzga qara, uning talaffuzini tanla, soʻng tekshirish uchun tingla.
✏️ Oʻqi, keyin tekshir
Soʻzni ovoz chiqarib oʻqi, soʻng talaffuzni ochib tingla.
9 · Bogʻlanib oʻqilish (연음)
Boʻgʻin undosh bilan tugab, keyingisi ㅇ bilan boshlansa, undosh keyingi boʻgʻinga sirpanib oʻtadi: 음악 [으막] deb aytiladi.
메이: Nega 음악 [으막] deb aytiladi?
철수: Boʻgʻin undosh bilan tugab, keyingisi ㅇ bilan boshlansa, undosh keyingi boʻgʻinga oʻtib ketadi — xuddi oʻzbekchada tez gapirganda “bir ota” “bi‿rota” boʻlib eshitilgandek.
Oxirgi ㅇ oʻtmaydi: 강아지 [강아지] boʻlib qoladi. ㅎ esa yoʻqoladi: 좋아요 [조아요] deb aytiladi.
✏️ Mashq
✏️ Qanday talaffuz qilinadi?
Toʻgʻri talaffuzni tanla, soʻng tingla.
✏️ Oʻqi, keyin tekshir
Soʻzni ovoz chiqarib oʻqi, soʻng talaffuzni ochib tingla.
Ilk iboralar
Hurmat bilan
Doʻstlar bilan
Darsda
✏️ Mashq
✏️ Iborani moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
✏️ Qaysi ibora?
Tingla, soʻng eshitgan iborangni tanla.
✏️ Hurmatlimi yoki samimiy? Maʼnosini moslashtir
Koreyscha soʻzni, keyin uning maʼnosini bos.
0-dars takrori
✏️ 0-dars takrori · 20 ta savol
Tingla va tanla. 1-darsga oʻtishdan oldin 16 / 20 ni moʻljalla.